వినాయక చవితి – గణేష్ పూజా ప్రాముఖ్యత vinayaka chaturthi

vinayaka chavithi   భారతీయ సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల్లో వినాయక చవితి లేదా గణేష్ పూజకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ప్రతి సంవత్సరం భాద్రపద శుద్ధ చవితి రోజున గణపతి పూజను ఘనంగా జరుపుకుంటారు. ఏ పని ప్రారంభించేముందు ‘వినాయకుడు’ని ముందుగా ప్రార్థించడం ఆనవాయితీ. ఎందుకంటే ఆయనే ‘విఘ్ననాయకుడు’ – అన్ని అడ్డంకులను తొలగించి, విజయమార్గం చూపించే దైవం.vinayaka chaturthi

గణపతి జన్మవృత్తాంతం

పురాణాల ప్రకారం, పార్వతీదేవి స్నానం చేస్తూ తన శరీరంలోని పసుపుతో ఒక బాలుడిని సృష్టించి, బయట ఎవరూ రాకుండా ద్వారం వద్ద కాపలాకూర్చమని చెప్పింది. ఆ సమయంలో శివుడు అక్కడికి రాగా, బాలుడు ఆయనను ఆపాడు. ఆగ్రహంతో శివుడు అతని తలను వ్రేళ్లతో నరికి వేసాడు. తరువాత పార్వతీదేవి ఆవేదనను చూసి, దేవతలు ఏనుగు తలను తీసుకొచ్చి బాలుడికి అమర్చారు. ఆ బాలుడు గణనాయకుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు.

గణేష్ పూజా సంప్రదాయం

వినాయక చవితి రోజున భక్తులు ఇంట్లో లేదా పండల్‌లో విఘ్నేశ్వరుడి విగ్రహాన్ని ప్రతిష్టిస్తారు. పూజ ప్రారంభానికి ముందు కలశ స్థాపన చేసి, వేదమంత్రాలతో గణపతిని ఆహ్వానిస్తారు. మోడకాలు, ఉండ్రాళ్లు, చక్కెరపొంగలి వంటి నైవేద్యాలను సమర్పిస్తారు. గణపతి ఆరాధనలో ముఖ్యంగా 21 రకాల పత్రాలు (ఎకవింశతి పత్రి) వినియోగించడం ఆనవాయితీ. దర్భ, అరక, జమంతి వంటి పత్రాలు గణనాయకుడికి అత్యంత ప్రీతికరమని పురాణాలు చెబుతున్నాయి.vinayaka chaturthi

    vinayaka chaturthi    పండుగ ఉత్సవాలు

మహారాష్ట్ర, తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో వినాయక చవితిని బహిరంగంగా విగ్రహాలను ప్రతిష్టించి, గణపతి నవరాత్రి ఉత్సవాలుగా జరుపుకుంటారు. మహారాష్ట్రలో లోకమాన్య తిలక్ గారు 1893లో గణేష్ ఉత్సవాన్ని సామూహికంగా జరపడం ప్రారంభించారు. అప్పటి నుండి ఇది ప్రజాసాంస్కృతిక పండుగగా రూపాంతరం చెందింది. నేటి రోజుల్లో కూడా పెద్ద ఎత్తున పండుగ వేడుకలు, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, సామాజిక సేవా కార్యక్రమాలు నిర్వహించడం ఆనవాయితీ.vinayaka chaturthi

పర్యావరణ చైతన్యం

ఇటీవల కాలంలో మట్టి వినాయక విగ్రహాలనే ఎక్కువగా ప్రతిష్టించడం మొదలైంది. ఎందుకంటే ప్లాస్టర్ ఆఫ్ పారిస్ విగ్రహాలు పర్యావరణానికి హానికరం. నదులు, చెరువుల్లో రసాయన కాలుష్యాన్ని కలిగిస్తాయి. అందుకే పర్యావరణహిత గణపతిని ప్రతిష్టించడం, సహజ నదుల్లో మునిగించకుండా, ఇంట్లోనే నీటి తొట్టెలో నిమజ్జనం చేయడం ఒక మంచి మార్గం.

గణపతి పూజా తాత్పర్యం

గణపతి పూజ కేవలం ఆచారపరమైన పండుగ మాత్రమే కాదు; ఆధ్యాత్మికంగా మనసులోని అడ్డంకులను తొలగించుకోవడానికి చేసే యజ్ఞం. ఏ పనిలోనైనా విజయాన్ని సాధించాలంటే మొదట మన మనసు శాంతంగా, అడ్డంకులేని స్థితిలో ఉండాలి. గణపతి విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు కనుక ఆయన్ని ప్రార్థించడం ద్వారా మనలోనూ ధైర్యం, స్థిరత్వం ఏర్పడుతుంది.

సమాజంలో ఐక్యత

ఈ పండుగ సమాజాన్ని ఒకతాటిపైకి తెస్తుంది. గణపతి పండల్‌ల వద్ద ప్రజలు వయసు, మతం, కులం తేడా లేకుండా కలసి పూజలు చేస్తారు. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలు, హరితహారం, రక్తదాన శిబిరాలు, పేదలకు సహాయం వంటి మంచి కార్యక్రమాలు కూడా ఈ సందర్భంగా జరుగుతాయి.

news

బుల్లెట్ ప్రూఫ్ రైలులో చైనా కు ఉత్తరకొరియా అధ్యక్షుడు.. Kim Jong Un

Breaking news World weather  /Pakistan & India Cloudbursts

 

వినాయక చవితి పండుగ కేవలం ఆధ్యాత్మిక ఉత్సవమే కాక, సామాజిక ఐక్యతకు ప్రతీక. గణపతి పూజ ద్వారా మనం అడ్డంకులను అధిగమించి విజయపథంలో ముందుకు సాగాలని సంకల్పిస్తాం. పర్యావరణహిత వినాయకుడిని ప్రతిష్టించడం ద్వారా భవిష్యత్ తరాలకు సుస్థిర జీవనాన్ని అందించగలము. గణనాయకుడి ఆశీస్సులతో ప్రతి ఇంట్లో ఆనందం, శాంతి, అభివృద్ధి కలగాలని కోరుకుంటాం.

గణేశ్ పూజ హారతి

గణేశ్ పూజ హిందూ సాంప్రదాయంలో అత్యంత పవిత్రమైన ఆరాధనల్లో ఒకటి. వినాయక చవితి సందర్భంలో గణపతిని ఇంట్లోనూ, దేవాలయాలలోనూ భక్తి శ్రద్ధలతో పూజిస్తారు. పూజా విధానంలో హారతి ప్రాధాన్యం ఎంతో ప్రత్యేకమైనది. హారతి అంటే భగవంతుడి ముందు దీపాన్ని వెలిగించి ఊపుతూ, ఆ జ్యోతిని భక్తితో సమర్పించడం. దీని ద్వారా అంధకారాన్ని తొలగించి, జ్ఞానాన్ని ప్రసాదించమని ప్రార్థించబడుతుంది.

హారతి ప్రాధాన్యం
హారతి సమర్పించడం ద్వారా దైవానికి సంపూర్ణ సమర్పణ భావం వ్యక్తమవుతుంది. దీపం అనేది జ్ఞానానికి ప్రతీక. గణపతి వద్ద హారతి అర్పించడం ద్వారా అవిద్యా రూపమైన చీకటిని తొలగించి, జ్ఞానం, శాంతి, సంపద కలుగుతాయని నమ్మకం. హారతి సమయంలో మంత్రాలు, పాటలు గానం చేయడం వాతావరణాన్ని ఆధ్యాత్మికంగా తీర్చిదిద్దుతుంది.

హారతి విధానం

గణపతి పూజలో హారతి రెండు మూడు సార్లు చేస్తారు. పూజ ప్రారంభంలో ఒకసారి, మధ్యలో ఒకసారి, చివరగా ప్రధానంగా మహా హారతి చేస్తారు. ఒక చిన్న వెండి, రాగి లేదా పిత్తల పళ్లెంలో నూనె దీపం వెలిగిస్తారు. కొంతమంది కర్పూరంతోనూ హారతి సమర్పిస్తారు. దీపానికి పసుపు, కుంకుమ, పుష్పాలు అలంకరించి, దేవుని ఎదుట ఉంచుతారు. పూజారి లేదా ఇంట్లో పెద్దవారు గణపతి వద్ద దీపం ఊపుతారు.

హారతి గీతాలు
గణపతి హారతి సమయంలో ప్రత్యేక గీతాలు పాడుతారు. “జై జై గణపతి దేవా”, “శ్రీ గణనాథా” వంటి భక్తి గీతాలు వాతావరణాన్ని మరింత పవిత్రంగా మారుస్తాయి. భక్తులంతా గానం చేస్తూ హారతిలో పాల్గొనడం ఆనందాన్నిస్తుంది. చిన్నారులు కూడా ఆసక్తిగా దీపాన్ని చూసి చప్పట్లు కొడతారు.vinayaka

హారతి తరువాతి ఆచారం
హారతి ముగిసిన తర్వాత ఆ జ్యోతిని భక్తులు చేతులారా స్వీకరించి మస్తకానికి అంటించుకుంటారు. దీని వెనుక ఉన్న భావం ఏమిటంటే – దైవ కృపను మనలో పొందడం. హారతి అనంతరం ప్రసాదం పంచడం కూడా సంప్రదాయం. హారతి జ్యోతి ఒక శుభసూచకంగా, సానుకూల శక్తులను అందించే సూచకంగా భావించబడుతుంది.

ఆధ్యాత్మిక సందేశం
గణేశుడు విఘ్నాలను తొలగించే దేవుడు. ఆయనకు హారతి సమర్పించడం ద్వారా మన జీవితంలోని ఆటంకాలు తొలగిపోతాయని, ప్రతి పని విజయవంతంగా జరుగుతుందని విశ్వాసం. హారతి కేవలం ఒక ఆచారం మాత్రమే కాదు, అది మన మనసును పవిత్రం చేసే ప్రక్రియ. కుటుంబ సమేతంగా హారతి చేయడం ద్వారా ఐక్యత, శాంతి కలుగుతాయి.

ముగింపు
గణేశ్ పూజ హారతి అనేది భక్తి, ఆనందం, ఆధ్యాత్మికత కలయిక. దీపాన్ని ఊపడం ద్వారా దైవ కాంతిని మన జీవితాల్లోకి ఆహ్వానిస్తాం. అందుకే ప్రతి ఇంటిలోనూ, దేవాలయంలోనూ గణేశ పూజ హారతికి ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.vinayaka chaturthi